Ir-regoli u l-istandards li japplikaw għall-interpretazzjoni tal-konferenzi
Leġiżlazzjoni li tankra l-multilingwiżmu fl-organizzazzjonijiet internazzjonali
Il-karattru multilingwi tal-UE u l-istituzzjonijiet tagħha huwa ggarantit mir-Regolament tal-Kunsill 1/58. L-Artikolu 1 jistabbilixxi li l-lingwi uffiċjali tal-UE huma dawk tal-Istati Membri.
Madankollu, b’mod usa', ir-rispett għad-diversità lingwistika huwa valur fundamentali tal-UE, bħalma huwa r-rispett għall-persuna u l-mentalità aperta lejn kulturi oħra. Dan huwa inkorporat fil-preambolu tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li jsemmi li dawn il-valuri huma “ispirati mill-wirt kulturali, reliġjuż u umanista tal-Ewropa [...] li jikkonfermaw ir-rabta tagħhom mal-prinċipji tal-libertà, id-demokrazija u r-rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem”. Fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea tingħata importanza kbira lir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u n-nondiskriminazzjoni, filwaqt li l-Artikolu 3 jiddikjara li l-UE “għandha tirrispetta r-rikkezza tad-diversità kulturali u lingwistika tagħha”.
Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, adottata fl-2000 u li saret legalment vinkolanti bit-Trattat ta’ Lisbona, tipprojbixxi d-diskriminazzjoni bbażata fuq il-lingwa (l-Artikolu 21) u timponi lill-UE r-rispett tad-diversità lingwistika (Artikolu 22).
Filwaqt li l-UE għandha 24 lingwa uffiċjali, in-NU għandha 6 lingwa ta’ ħidma — l-Għarbi, iċ-Ċiniż, l-Ingliż, il-Franċiż, ir-Russu u l-Ispanjol (aqra aktar dwar il-politika tal-multilingwiżmu tan-NU).
L-IAMLADP (Laqgħa Annwali Internazzjonali dwar l-Arranġamenti tal-Lingwa, id-Dokumentazzjoni u l-Pubblikazzjonijiet) hija forum internazzjonali u network ta’ managers ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali li jimpjegaw fornituri ta’ servizzi tal-konferenzi. Tittella’ taħt il-patroċinju tan-NU iżda tinkludi l-istituzzjonijiet tal-UE.
L-organizzazzjonijiet tal-IAMLADP adottaw ukoll test dwar il-multilingwiżmu, imsejjaħ id-dikjarazzjoni ta’ Vjenna.
Id-drittijiet tal-awtur
L-eżekuzzjoni lingwistika tal-interpreti tal-konferenzi, ladarba tiġi rreġistrata u ppreservata, hija protetta skont il-liġijiet internazzjonali dwar id-drittijiet tal-awtur u l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali. Il-Konvenzjoni ta’ Berna tipproteġi l-interessi tal-awturi, inklużi t-tradutturi, billi tittratta t-traduzzjonijiet bħala xogħlijiet oriġinali. Ladarba l-interpretazzjoni titnaqqax f’forma tanġibbli, titqies bħala traduzzjoni skont il-Konvenzjoni ta’ Berna, u d-drittijiet esklużivi stabbiliti fil-Konvenzjoni japplikaw għall-awtur (Sors: AIIC).
Id-drittijiet għall-prestazzjoni tal-persunal u tal-interpreti freelance meta jaħdmu għall-istituzzjonijiet tal-UE jsiru proprjetà tal-UE skont l-Artikolu 18 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-UE.
Stqarrijiet ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà
Meta interpretazzjoni tiġi rreġistrata u ssir disponibbli għall-pubbliku jew tixxandar, l-istituzzjonijiet tal-UE jridu jinkludu dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà fuq il-mezzi tad-distribuzzjoni. Id-dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà trid tiddikjara li l-interpretazzjoni hija maħsuba biex tiffaċilita l-komunikazzjoni u ma tistax titqies bħala riproduzzjoni awtentika tad-diskussjonijiet.
Standards fl-organizzazzjonijiet internazzjonali
L-organizzazzjonijiet internazzjonali għandhom proċeduri ta’ akkreditazzjoni stretti kemm għall-istaff kif ukoll għall-interpreti freelance biex jiżguraw li l-kwalità tal-interpretazzjoni tkun garantita.
Id-DĠ Interpretazzjoni għandu ftehim (“il-Ftehim”) mal-istaff ta’ interpreti tiegħu li jistabbilixxi r-regoli dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol. Għandu wkoll ftehim separat (“La Convention”) mal-interpreti freelance tiegħu.
L-istandards professjonali u l-etika fid-DĠ Interpretazzjoni jkopru ħafna aspetti differenti, li wħud minnhom huma deskritti hawn taħt.
Ħidma f’tim
Il-ħidma ta’ interpretu hija sforz individwali, iżda l-kwalità tiegħu tiddependi fuq il-membri kollha ta’ tim li jaħdem tajjeb kif ukoll fuq parti minn sforz ta’ tim kollettiv. Dan japplika għal tim żgħir li jaqsam kabina u għal tim akbar li jaħdem flimkien f’laqgħa. L-interpreti jeħtiġilhom dejjem jittrattaw lill-kollegi, lill-maniġers u lill-klijenti tagħhom b’rispett u kunsiderazzjoni. Ir-rispett ifisser rispett mhux biss għall-persuni iżda wkoll għall-ħin u l-ispazju personali tagħhom.
L-għajnuna lill-kollegi hija wkoll estremament importanti u hija ħila essenzjali peress li l-interpreti jeħtieġ ikunu jafu eżattament meta u kif għandhom joffru l-għajnuna. Ma għandhomx iġiegħlu lill-kollegi jaċċettaw l-għajnuna jew iħossuhom offiżi jekk dawn jirrinunzjaw l-għajnuna. Il-fatt li wieħed ikun jaf li l-għajnuna hija disponibbli jista’ jkun biżżejjed. Bl-istess mod, huwa utli jekk l-interpreti jgħarrfu lill-kollegi dwar x’tip ta’ għajnuna jixtiequ jirċievu, b’mod partikolari jekk iħossu li mhumiex qed jirċievu l-għajnuna li jeħtieġu.
Il-preparazzjoni għal laqgħa
Għall-interpreti, waħda mir-responsabbiltajiet ewlenin hija li jippreparaw bir-reqqa u sistematikament għal kull laqgħa li jiġu assenjati lilha. Aktar ma jifhmu s-suġġett, l-isfond u t-terminoloġija, aktar se jipprovdu interpretazzjoni ta’ kwalità għolja fil-kabina. It-tħejjija bir-reqqa u l-għoti ta’ interpretazzjoni ta’ kwalità jistgħu jiġu appoġġati b’mod effiċjenti bl-użu ta’ għodod tal-IA f’konformità mal-linji gwida tad-DĠ Interpretazzjoni għall-interpreti dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali (IA). Hekk kif il-laqgħat qed isiru dejjem aktar speċjalizzati u teknikament kumplessi, il-ħiliet diġitali u l-għodod tal-IA jistgħu jikkontribwixxu b’mod effiċjenti biex titħaffef it-tħejjija għal-laqgħat u jgħinu biex tinżamm ir-reputazzjoni tad-DĠ Interpretazzjoni f’dik li hi kwalità.
Il-kunfidenzjalità
Id-dokumenti kollha distribwiti elettronikament qabel laqgħa jew stampati u magħmula disponibbli fil-kabini għandhom jiġu ttrattati b’attenzjoni anke jekk ikunu diġà ġew ippubblikati qabel. Dan ifisser li jiġi evitat li l-kopji fiżiċi jitħallew barra l-kabina jew li jiġu kondiviżi verżjonijiet elettroniċi barra n-networks siguri tal-UE u li wieħed joqgħod lura milli jiddiskuti laqgħat sensittivi barra mill-post tax-xogħol. Barra minn hekk, l-interpreti għandhom jevitaw li jikkupjaw jew iqassmu d-dokumenti bla bżonn, u għandhom dejjem japplikaw il-prinċipju tal-“ħtieġa ta’ tagħrif”. Huma għandhom ukoll jeqirdu d-dokumenti klassifikati wara l-laqgħa.
Ara filmat dwar l-imġiba professjonali fil-kabina.
Barra mill-istituzzjonijiet tal-UE, l-Assoċjazzjoni Internazzjonali tal-Interpreti tal-Konferenzi (AIIC) titqies bħala garanti tal-kwalità u l-istandards professjonali. Is-sħubija fl-AIIC issir permezz ta’ evalwazzjoni bejn il-pari u sistema ta’ sponsorizzazzjoni. Il-membri tal-AIIC jimpenjaw ruħhom li jirrispettaw il-kodiċijiet professjonali stretti tagħhom.
L-istandards tal-ISO dwar l-interpretazzjoni
Id-DĠ Interpretazzjoni huwa involut regolarment fit-tħejjija tal-istandards ISO relatati mal-interpretazzjoni. Huwa jattendi l-laqgħat tal-ISO bi status ta’ liaison. Dan ifisser li jista’ jesprimi l-pożizzjoni tiegħu fil-laqgħat u jinfluwenza l-eżitu b’mod espert, iżda ma għandu l-ebda dritt tal-vot peress li l-membri tal-kumitati nazzjonali tal-pajjiżi biss jistgħu jivvutaw.
L-istandard ġenerali tal-ISO li jispeċifika r-rekwiżiti bażiċi għall-forniment ta’ servizzi ta’ interpretazzjoni huwa ISO 18841: Servizzi tal-interpretazzjoni - Rekwiżiti u rakkomandazzjonijiet ġenerali. L-istandard li jirreferi speċifikament għall-interpretazzjoni tal-konferenzi huwa ISO 23155.
Id-DĠ Interpretazzjoni dejjem jirrispetta l-istandards tal-ISO, minkejja li l-istituzzjonijiet tal-UE mhumiex soġġetti għal ċertifikazzjoni.
L-istandards tekniċi
Id-DĠ Interpretazzjoni jgħin ukoll fl-iżvilupp ta’ standards tekniċi tal-ogħla livell tekniku (inklużi l-istandards ISO) u jrid jikkonforma magħhom.