Skip to main content
European Commission logo
Knowledge Centre on Translation and Interpretation

Een microdegree in vertaaltechnologie en machinevertaling

Door Reelika Saar, junior docent aan de Universiteit van Tartu, master in de Vertaalwetenschap. Vertaling door Chiara Bartorelli, studente in de Master of Arts in het vertalen (KU Leuven)

Close-up picture of puzzle pieces

Bron: unsplash.com


Snelle technologische ontwikkelingen en de veranderingen op de arbeidsmarkt die daarmee gepaard gaan, beïnvloeden het educatieve landschap enorm. Een belangrijke ontwikkeling is de toenemende vraag naar flexibele opties voor permanente vorming en omscholing, die studenten in staat stellen zich aan te passen aan veranderende omstandigheden zonder hiervoor nog jaren te moeten studeren. Naast de traditionele, eenmalige bijscholingscursussen, zijn microdegrees (of micro-credentials) een duidelijk voorbeeld van flexibel onderwijs, en verschillende Estse universiteiten zijn onlangs begonnen met het aanbieden van dergelijke programma’s (Universiteit van Tartu 2022, TalTech z.d, Universiteit van Tallinn z.d., Estse Universiteit voor Levenswetenschappen z.d., Estse Academie voor Veiligheidswetenschappen z.d.). Microdegrees zijn uitgebreide programma’s voor permanente vorming die bedoeld zijn om studenten de kans te geven hun vaardigheden (verder) te ontwikkelen, hun positie op de arbeidsmarkt te versterken en/of een carrièreswitch mogelijk te maken. Hierdoor krijgen studenten de kans om beter te begrijpen of de formele studierichtingen al dan niet een goede keuze vormen. Dergelijke kortere en flexibelere studieprogramma’s winnen snel aan populariteit in Europa en wereldwijd (Europese Commissie z.d.).


In het academiejaar 2021-2022 bood het Departement Vertaalwetenschap van de Universiteit van Tartu voor het eerst de microdegree “vertaalsoftware, machinevertaling en webgebaseerde tools op basis van EU-teksten” (12 ECTS) aan, dat drie vakken bundelt. Twee van deze vakken behandelen de technologische aspecten van het vertaalberoep, die jaar na jaar in belang toenemen: vertaalsoftware, vertaalgeheugens en machinevertaling. Het derde vak richt zich op de bijzonderheden van het vertalen van teksten die te maken hebben met de Europese Unie (EU), waaronder het gebruik van bronnen (zoals EUR-Lex en de terminologiedatabase IATE) en tools (zoals het machinevertaalsysteem eTranslation) die voornamelijk belangrijk zijn bij het werken met EU-documenten. Deze microdegrees sluiten zeer nauw aan bij de gelijkwaardige vakken die worden aangeboden in de master in de Vertaalwetenschap, waarbij enkele kleine aanpassingen werden doorgevoerd om ze af te stemmen op de context van permanente vorming. Alle microdegrees van de Universiteit van Tartu zijn namelijk zo opgesteld dat ze afstuderende studenten de mogelijkheid bieden hun studie verder te zetten in een volwaardige opleiding, indien ze dat wensen.


De eerste editie van de microdegree dat werd aangeboden door het Departement Vertaalwetenschap duurde twee semesters, waarvoor 23 studenten zich inschreven. Het aantal studenten werd beperkt om aan de docent voldoende ruimte te laten om individuele feedback aan elke student te geven. Hoewel het programma zich prioritair tot professionele vertalers en revisoren richtte, bleek uit een enquête die aan het begin van het programma werd afgenomen dat ongeveer de helft van de studenten geen vertaal- of revisiewerk op professioneel niveau had verricht. Dit toont aan dat microdegrees bijzonder interessant kunnen zijn voor mensen die specifiek opzoek zijn naar een manier om zich bij te scholen en een andere professionele weg in te slaan. Om maximale flexibiliteit te garanderen, met de gevolgen van de COVID-19-pandemie in het achterhoofd, werd de microdegree volledig online aangeboden, waarbij om de twee weken live webinars werden georganiseerd via het lesplatform BigBlueButton. Tussen de webinars door ontvingen de studenten oefeningen en lesmateriaal voor zelfstudie (waaronder schermopnames) via het platform Moodle. Naast deze schermopnames werden ook de opnames van alle live webinars met de studenten gedeeld in Moodle, zodat zij ze later konden bekijken. Hoewel de opnames beschikbaar werden gesteld, koos meer dan de helft van de universiteitsstudenten ervoor om de webinars live tijdens het eerste semester bij te wonen. De deelnemers kregen ook de mogelijkheid om samen met de studenten de lessen fysiek bij te wonen (bijvoorbeeld om gebruik te maken van het computerlokaal), maar dit jaar gaven ze er de voorkeur aan om al hun lessen online te volgen. Tussen de webinars door konden studenten eventuele vragen via een webformulier stellen of per e-mail aan de docent richten. Daarnaast hadden zij de mogelijkheid om met elkaar te communiceren via forums op het Moodleplatform. De vragen die naar de docent werden gestuurd, werden ofwel rechtstreeks per e-mail beantwoord, of, in sommige gevallen, behandeld tijdens het daaropvolgende webinar, waar ze als basis dienden voor een bredere groepsdiscussie over het onderwerp.


Het maken van schermopnames liet studenten toe het studiemateriaal in hun eigen tempo door te nemen en dit, indien gewenst, later opnieuw te bekijken. De opnames werden beschikbaar gesteld via het Panoptoplatform, dat ook statistieken biedt over welke video’s studenten daadwerkelijk hebben bekeken en hoe lang. Deze statistieken boden de docent inzicht over de onderwerpen die studenten mogelijk bijzonder moeilijk vonden en waaraan meer tijd moest worden besteed. Naast het verwerven van specifieke technische vaardigheden besteedden de vakken die deel uitmaakten van de microdegree ook aandacht aan leren uit praktijkgerichte situaties en aan de analyse van mogelijke problemen en risico’s die daarmee gepaard gingen, onder meer met betrekking tot het belang van ethiek in vertaalopleidingen (waarover Joss Moorkens (2022) recent een bijdrage op de EMT-blog heeft gepost).


Bij het schrijven van dit artikel (juni 2022) is het programma aan zijn laatste week toe. Een week waarin de deelnemers de laatste oefeningen zullen afronden en de gelegenheid zullen krijgen om feedback te geven over het volledige programma. Tot op heden krijgen we enkel positieve individuele feedback en toont deze positieve respons aan dat een microdegree een waardevolle manier kan zijn om bestaande vaardigheden te verbeteren en nieuwe vaardigheden te verwerven, niet alleen voor professionele vertalers en revisoren, maar bijvoorbeeld ook voor mensen die geïnteresseerd zijn in een carrièreswitch naar de vertaalsector. Zodra alle feedback is ontvangen en geanalyseerd, zal het hopelijk mogelijk zijn het programma beter te evalueren met het oog op verdere verbetering (bijvoorbeeld om na te gaan of de duur ervan optimaal is, wat de voor- en nadelen zijn van het volledige online aanbod, in hoeverre het aansloot bij de verwachtingen van de doelgroepen, enz.). Er is duidelijk belangstelling voor deze vorm van permanente vorming, aangezien verschillende potentiële deelnemers zelf contact hebben opgenomen met de universiteit om te informeren naar de inschrijvingsmogelijkheden voor de volgende editie van het programma, nadat zij online informatie over de huidige editie hadden gezien. We hebben ook vastgesteld dat permanente vorming deelnemers een duwtje in de rug kan geven om hun studie voort te zetten door toe te werken naar een masterdiploma binnen het Departement Vertaalwetenschap.
 

Referenties

Estonian Academy of Security Sciences. (n.d). Mikrokraad – amps kõrgharidusest! https://www.sisekaitse.ee/en/node/5455?language_content_entity=en (15.06.2022)

Estonian University of Life Sciences. (n.d). Mikrokraadiprogrammid. https://mikrokraadid.emu.ee/mikrokraadiprogrammid/ (15.06.2022)

European Commission. (n.d). A European approach to micro-credentials. https://education.ec.europa.eu/education-levels/higher-education/micro-credentials (15.06.2022)

Moorkens, J. (2022). Incorporating ethics in translation programmes. EMT blog. https://blogs.ec.europa.eu/emt/incorporating-ethics-in-translation-programmes/

Tallinn University. (n.d).  Mikrokraadid. https://www.tlu.ee/mikrokraad (15.06.2022)

TalTech. (n.d).  Avatud õpe, mikrokraadid. https://taltech.ee/avatud-ope/mikrokraadid (15.06.2022)

University of Tartu. (2022).  Mikrokraadiprogrammid. https://ut.ee/et/mikrokraadid

Bijzonderheden

Talen: English, Italiaans, Nederlands, Spaans, Tsjechisch
Datum publicatie: 27 Juni 2022
EMT-categorie: Professionele ervaring/inzetbaarheid op de arbeidsmarkt, Vertaaltechnologie