Stowarzyszenia międzynarodowe i zawodowe pomagają rozpowszechniać najlepsze praktyki i promować zawód tłumacza pisemnego i ustnego.
Zamieszczona poniżej lista stowarzyszeń nie jest wyczerpująca. Wymieniono w niej podmioty zwyczajowo współpracujące z Komisją w zakresie tłumaczeń konferencyjnych i pisemnych. Informacje o innych partnerach można znaleźć na stronach dotyczących tłumaczenia konferencyjnego na język migowy, tłumaczenia ustnego w instytucjach publicznych, współpracy z uczelniami wyższymi oraz grupy ekspertów ds. branży językowej (LIND).
Stowarzyszenia zawodowe
Międzynarodowe Stowarzyszenie Tłumaczy Konferencyjnych (Association Internationale d’Interprètes de Conférence, AIIC)
AIIC to jedyne światowe stowarzyszenie tłumaczy konferencyjnych. Należy do niego ponad 3 tys. specjalistów ze wszystkich kontynentów. Od ponad 60 lat AIIC promuje wysokie standardy jakości w zawodzie oraz reprezentuje interesy tłumaczy. Działania i projekty AIIC mają pomóc światowej społeczności tłumaczy ustnych oraz poszczególnym przedstawicielom tego zawodu w radzeniu sobie z wyzwaniami, jakie niesie ze sobą dynamiczny rozwój branży.
Międzynarodowa Federacja Tłumaczy (International Federation of Translators, FIT)
FIT to międzynarodowa grupa zrzeszeń tłumaczy pisemnych, tłumaczy ustnych i terminologów. Należy do niej ponad 100 stowarzyszeń zawodowych i instytucji szkoleniowych, reprezentujących ponad 80 tys. tłumaczy z 55 krajów. Celem federacji jest promowanie profesjonalizmu w reprezentowanych zawodach.
FIT jest członkiem grupy ekspertów LIND.
Europejskie Stowarzyszenie Studiów Tłumaczeniowych (European Society for Translation Studies, EST)
EST to założona w Wiedniu w 1992 r. międzynarodowa sieć badawcza, do której należą naukowcy z ponad 46 krajów, zajmujący się tłumaczeniami pisemnymi i ustnymi. Stanowi forum wymiany informacji oraz ośrodek zasobów badawczych. Cele EST to wspieranie badań w zakresie tłumaczeń pisemnych i ustnych, promowanie dalszego kształcenia nauczycieli tłumaczeń pisemnych i ustnych, udzielanie porad w zakresie szkolenia tłumaczy oraz ułatwianie kontaktów między tłumaczami pisemnymi i ustnymi a instytucjami akademickimi.
Sieci i stowarzyszenia międzynarodowe
Międzynarodowe Doroczne Forum w sprawie Usług Językowych, Dokumentacji i Publikacji (International Annual Meeting on Language Arrangements, Documentation and Publications, IAMLADP)
IAMLADP zostało utworzone w 1980 r. przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Jest to międzynarodowe forum, do którego należą przedstawiciele kadry kierowniczej w organizacjach międzynarodowych zatrudniających dostawców usług konferencyjnych i językowych – głównie tłumaczy pisemnych i ustnych. Coroczne posiedzenie IAMLADP jest okazją dla zrzeszonych organizacji do spotkania się, podsumowania prac grup roboczych i grup zadaniowych, wymiany informacji, pomysłów i najlepszych praktyk oraz do nawiązywania i utrzymywania kontaktów.
DG ds. Tłumaczeń Ustnych i DG ds. Tłumaczeń Pisemnych cieszą się znakomitą opinią wśród członków IAMLADP, a także przewodniczą niektórym grupom roboczym i grupom zadaniowym.
UE była gospodarzem IAMLADP w 2019 r. Jednym z wyników tego posiedzenia było Brukselskie oświadczenie w sprawie wielojęzyczności. Oświadczenie to jest dostępne w 24 językach urzędowych UE i w sześciu językach urzędowych ONZ.
Tegoroczne posiedzenie IAMLADP, w dniach 30 czerwca – 2 lipca 2025 r., odbyło się w formule online, a jego współgospodarzami były Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy
Współgospodarzami IAMLADP 2026 będą Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej, Komisja Europejska, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Rada Europy, a posiedzenie odbędzie się w Strasburgu (Francja).
Stała Międzynarodowa Konferencja Uniwersyteckich Instytutów Kształcących Tłumaczy Pisemnych i Konferencyjnych (Conférence Internationale Permanente d'Instituts Universitaires de Traducteurs et Interprètes, CIUTI)
Konferencja CIUTI – ustanowiona w 1960 r. – jest najstarszym na świecie i najbardziej prestiżowym międzynarodowym stowarzyszeniem szkół wyższych kształcących tłumaczy pisemnych i ustnych. Członkostwo wymaga spełnienia surowych kryteriów jakościowych i stanowi prestiżowy znak jakości.
DG ds. Tłumaczeń Ustnych i DG ds. Tłumaczeń Pisemnych są regularnie zapraszane na posiedzenia CIUTI.
Konferencja Służb Tłumaczeniowych Państw Europejskich (Conference of Translation Services of European States, COTSOES)
COTSOES, utworzona w 1982 r., jest siecią zrzeszającą około 50 służb tłumaczeniowych instytucji rządowych na szczeblu centralnym z około 20 państw europejskich. Cele COTSOES to:
- wspieranie współpracy oraz wymiany informacji i doświadczeń między specjalistami ds. językowych zatrudnionymi w służbie publicznej
- pomaganie swoim członkom w przypadku problemów związanych z tłumaczeniem pisemnym, ustnym, terminologią i technologią językową.
COTSOES jest członkiem grupy ekspertów LIND.
Dyrektorzy Służb Tłumaczeń Ustnych (Heads of Interpreting Services, HINTS)
HINTS to utworzona w 2006 r. ogólnoświatowa organizacja zrzeszająca dyrektorów służb tłumaczeń ustnych, służąca wymianie najlepszych praktyk.
Jej członkowie pozostają w stałym kontakcie, udzielają sobie nawzajem porad i wspierają się w pilnych sprawach.
Członkostwo DG ds. Tłumaczeń Ustnych w HINTS umożliwia jej współpracę ze służbami językowymi innych organizacji międzynarodowych, szczególnie w dziedzinie tłumaczeń ustnych.
Europejska Federacja Narodowych Instytutów Języka (European Federation of National Institutions for Language, EFNIL)
EFNIL została założona na walnym zgromadzeniu instytucji członkowskich w 2003 r. Należą do niej instytucje (obecne w każdym kraju UE), których zadaniem jest monitorowanie języka urzędowego lub języków urzędowych danego kraju, poradnictwo w zakresie poprawności językowej lub opracowywanie polityki językowej.
EFNIL umożliwia tym instytucjom dzielenie się informacjami na temat swojej działalności oraz gromadzenie i publikowanie informacji na temat uzusu językowego i polityki językowej w UE.
EFNIL odpowiada również za Europejski Monitor Językowy (European Language Monitor, ELM), który zawiera przegląd europejskiego prawodawstwa i planowania w kwestiach językowych. Podstawą tego przeglądu jest baza danych zawierająca wyniki badań jakościowych i ilościowych. W 2017 r. EFNIL zainicjowała projekt o nazwie ELIPS (Języki europejskie i ich zrozumiałość w sferze publicznej). Projekt dotyczy wykorzystania języków europejskich jako narzędzi komunikacji na potrzeby rządu, ustawodawstwa i administracji publicznej.
Europejskie Stowarzyszenie Branży Językowej (European Language Industry Association, ELIA)
ELIA jest europejskim stowarzyszeniem branżowym, nienastawionym na zysk, zrzeszającym firmy, które świadczą usługi językowe. Zostało ono założone w 2005 r. i wspiera europejskich dostawców usług językowych, organizując konferencje, szkolenia i inne wydarzenia, które są okazją do nawiązywania kontaktów dla przedsiębiorstw świadczących usługi tłumaczeń pisemnych, usługi lokalizacyjne i inne podobne usługi.
ELIA jest członkiem grupy ekspertów LIND.
Europejski Związek Stowarzyszeń Biur Tłumaczeń (European Union of Associations of Translation Companies, EUATC)
EUATC jest organizacją parasolową łączącą krajowe stowarzyszenia biur tłumaczeń z całej Europy, a także spoza UE.
EUATC umożliwia firmom świadczącym usługi językowe wypracowanie wspólnego stanowiska oraz promuje najwyższe standardy jakości i najlepsze praktyki biznesowe. Działa również na rzecz lepszego szkolenia lingwistów w całej Europie.
EUATC jest członkiem grupy ekspertów LIND.
Stowarzyszenie Branży Globalizacji i Lokalizacji Językowej (Globalization and Localization Association, GALA)
GALA jest międzynarodowym stowarzyszeniem branżowym, nienastawionym na zysk, służącym międzynarodowej społeczności, która składa się z organizacji i osób pracujących w globalnej branży językowej, ułatwiających wielojęzyczną komunikację i prowadzenie działalności gospodarczej w skali całego świata. Misją stowarzyszenia GALA jest wspieranie swoich członków i pobudzanie rozwoju sektora przez budowanie społeczności zawodowych oraz dzielenie się wiedzą i najlepszymi praktykami.
GALA jest członkiem grupy ekspertów LIND.