Tegelijkertijd luisteren en tolken
Wat is simultaanvertolking?
Bij simultaanvertolking wordt een toespraak live (oftewel simultaan) door de tolk verwoord in een taal die het publiek begrijpt. Simultaantolken werken in een cabine (of gebruiken draagbare tolkapparatuur buiten de cabine) of fluisteren. Voor fluistervertolking zit of staat de tolk bij de deelnemers en tolkt hij tegelijkertijd direct in hun oor.
Essentiële vaardigheden
De vereiste vaardigheden zijn dezelfde als voor consecutief tolken.
De drie belangrijkste activiteiten zijn in beide gevallen:
- actief luisteren (begrijpen)
- analyseren (de boodschap structureren)
- reproduceren (communiceren)
Het verschil met consecutief tolken is dat al deze activiteiten bij simultaanvertolking tegelijkertijd plaatsvinden.
De in de pagina over consecutief tolken beschreven vaardigheden zijn nog steeds vereist: een speciale manier van luisteren, informatie rangschikken en de kernboodschap onderscheiden van minder belangrijke informatie, het kortetermijngeheugen activeren, communiceren enz. Een consecutieftolk moet ook kunnen anticiperen op wat de spreker mogelijk gaat zeggen (met name wanneer de taal van de spreker een heel andere syntactische structuur heeft dan de doeltaal). Zeker bij simultaanvertolking is het van groot belang dat je stressbestendig bent en je rust bewaart onder druk.
Digitale assistentie
Nu vergaderingen steeds meer gespecialiseerd en technisch complex worden, kunnen digitale vaardigheden en AI-instrumenten de voorbereiding efficiënter maken. Ook in de cabine kunnen AI-instrumenten tolken helpen om op het moment zelf de exacte terminologie en cijfers te vinden. De tolk die deze instrumenten gebruikt, moet echter nog steeds de hieronder beschreven vaardigheden bezitten.
Uitdagingen in de cabine
Bij deze manier van tolken vormt het gebruik van de actieve (gesproken) taal van de tolk ook een uitdaging, aangezien hij tegelijkertijd moet luisteren, analyseren én spreken. Daarom is een uitstekende moedertaalkennis of actieve taalvaardigheid nog belangrijker dan bij consecutief tolken.
Verder is er bij simultaanvertolking meer kans op “inmenging” van de passieve luistertaal in de actieve taal, waardoor tolken nog meer moeten letten op hun taalgebruik. Dit kan betekenen dat men van de oorspronkelijke syntaxis afstapt, lange zinnen opsplitst in kortere zinnen en “valse vrienden” vermijdt (woorden in verschillende talen die vergelijkbaar zijn in spelling en/of uitspraak, maar verschillende betekenissen hebben).
Om deze reden leren tolken eerst consecutief tolken om de vaardigheden op te doen die zij voor hun werk nodig hebben. Simultaanvertolking vereist dezelfde vaardigheden, maar is complexer en moeilijker.
Voor simultaanvertolking moet je een combinatie van verschillende vaardigheden verwerven. Het is weliswaar cruciaal om meer dan één taal te spreken, maar er komt veel meer bij kijken. Er zijn veel universiteiten waar u een opleiding tot conferentietolk kunt volgen.
Hulpmiddelen
Voor simultaanvertolking staan er een aantal hulpmiddelen op dit platform:
- Speech Repository (met oefentoespraken)
- Opleidingsmateriaal van DG Tolken
- ORCIT (online leermiddelen voor de opleiding van conferentietolken)
Meer gedetailleerde informatie vindt u in een groot aantal boeken over simultaanvertolking. Op onze pagina’s over boeken en e-boeken en artikelen en tijdschriften vindt u enkele van die boeken en nuttige hulpmiddelen.