Tłumaczenie symultaniczne

Czym jest tłumaczenie symultaniczne?

Tłumaczenie symultaniczne to rodzaj tłumaczenia, w którym tłumacz słucha wypowiedzi mówcy i odtwarza ją w języku, który rozumieją słuchacze. Odbywa się to nieomal jednocześnie, czemu ten rodzaj tłumaczenia zawdzięcza swoją nazwę (łac. simul – równocześnie). Tłumacze symultaniczni pracują w kabinach tłumaczeniowych, choć mogą też korzystać ze specjalnego systemu przenośnego (poza kabiną) albo wykonywać tłumaczenie szeptane (fr. chuchotage). W tłumaczeniu szeptanym tłumacz siedzi lub stoi obok słuchacza i tłumaczy wypowiedzi ściszonym głosem, bezpośrednio, bez specjalistycznego sprzętu.

Najważniejsze umiejętności

Wymagane umiejętności są takie same jak w przypadku tłumaczenia konsekutywnego.

Trzy najważniejsze czynności są w zasadzie takie same:

1. aktywne słuchanie (rozumienie)
2. analiza (struktury komunikatu)
3. odtworzenie (komunikowanie).

Różnica polega na tym, że wszystkie te czynności odbywają się w tym samym czasie.

W tego rodzaju tłumaczeniach wymagane są wszystkie umiejętności opisane na stronie dotyczącej tłumaczenia konsekutywnego. Chodzi o umiejętność aktywnego słuchania, ustalania hierarchii ważności informacji i odróżniania informacji podstawowych od drugorzędnych, aktywowania pamięci krótkoterminowej, komunikowania się itp. Oprócz tego dobry tłumacz symultaniczny musi posiadać także umiejętność przewidywania, co może powiedzieć mówca (zwłaszcza gdy składnia języka źródłowego bardzo się różni od składni języka, na który tłumaczona jest wypowiedź). W tłumaczeniu symultanicznym opanowanie i odporność na stres są potrzebne jeszcze bardziej niż w tłumaczeniu konsekutywnym.

Pomoce cyfrowe

Ponieważ tematyka posiedzeń jest coraz bardziej specjalistyczna i trudna pod względem technicznym, umiejętności cyfrowe i narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą zwiększyć skuteczność przygotowań. Dzięki narzędziom opartym na AI tłumacz, pracując w kabinie, może szybko znaleźć dokładny termin lub dane liczbowe. Jednak nawet tłumacz korzystający z tych narzędzi i tak musi opanować opisane poniżej umiejętności.

Specyfika tłumaczenia kabinowego

W tym trybie tłumaczenia ustnego aktywny język tłumacza jest również pod większą presją, ponieważ tłumacz słucha, analizuje i mówi w tym samym czasie. Dlatego doskonała znajomość języka ojczystego lub języka aktywnego jest tu potrzebna jeszcze bardziej niż w tłumaczeniu konsekutywnym.

W tłumaczeniu symultanicznym wzrasta również prawdopodobieństwo transferu negatywnego, czyli nieprawidłowego przenoszenia elementów gramatyki, słownictwa, wymowy itp. języka biernego (z którego tłumaczy) na język aktywny (na który tłumaczy). Dlatego tłumacze symultaniczni muszą zwracać na to jeszcze większą uwagę. Może to oznaczać odejście od pierwotnej składni, dzielenie długich zdań na krótsze i unikanie tzw. fałszywych przyjaciół (słów w różnych językach, które są podobne pod względem pisowni lub wymowy, ale mają inne znaczenie).

Początkujący tłumacze ustni muszą najpierw opanować tłumaczenie konsekutywne. To na tym etapie uczą się kluczowych umiejętności niezbędnych do tłumaczenia słowa żywego. Z kolei w tłumaczeniu symultanicznym wykorzystują dokładnie te same umiejętności, ale mają do czynienia z dodatkowymi poziomami trudności.

Tłumaczenie symultaniczne wymaga opanowania kompletu różnych umiejętności. Chociaż porozumiewanie się więcej niż jednym językiem jest tu kwestią podstawową, jest to jedynie część pracy tłumacza. Istnieje wiele uczelni wyższych, które oferują programy studiów w dziedzinie tłumaczeń konferencyjnych.

Zasoby

Na tej platformie dostępne są różne zasoby dotyczące tłumaczenia symultanicznego:

• Zbiór przemówień (do ćwiczeń praktycznych)
• Materiały szkoleniowe DG ds. Tłumaczeń Ustnych
• ORCIT (Online Resources for Conference Interpreter Training)

Szczegółowe informacje można znaleźć w bogatej literaturze poświęconej tłumaczeniom symultanicznym. Tytuły niektórych z nich, a także inne przydatne materiały możesz znaleźć na naszych stronach z książkami i e-bookami oraz artykułami i czasopismami.