Skip to main content
Knowledge Centre on Translation and Interpretation

Jak zdobyć kwalifikacje

Jak zostać wykwalifikowanym tłumaczem ustnym w instytucjach publicznych?

Rodzaje kursów dla tłumaczy ustnych w instytucjach publicznych

Oferta kursów organizowanych w krajach Unii dla tłumaczy ustnych w służbie publicznej stale się poszerza, bowiem rośnie znaczenie takich tłumaczeń w różnych kontekstach społecznych. Kursy pozwalają tłumaczom ustnym zdobyć niezbędne umiejętności i wiedzę, aby zapewniać skuteczną komunikację w placówkach służby publicznej świadczących między innymi usługi zdrowotne, prawne czy społeczne.

Kursy na poziomie uniwersyteckim

Uczelnie wyższe mają w swojej ofercie szeroką gamę kursów w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej. Są to zarówno odrębne programy, jak i moduły włączone do programu studiów w dziedzinie tłumaczeń ustnych lub pisemnych. Ważną rolę w promowaniu wysokiej jakości szkoleń dla tłumaczy ustnych w UE odgrywają Europejskie studia przekładu konferencyjnego (European Masters in Conference Interpreting, EMCI). Chociaż główne przedmioty wykładowe dotyczą tłumaczenia konferencyjne, szereg uniwersytetów zrzeszonych w ramach konsorcjum EMCI oferuje również kursy lub moduły z zakresie tłumaczeń ustnych w instytucjach publicznych.

Z kolei kilka innych uniwersytetów w UE prowadzi specjalistyczne kursy w zakresie tłumaczeń ustnych w instytucjach publicznych. Oto kilka przykładów:

Uniwersytet w Alcalá (Hiszpania): prowadzi studia magisterskie w dziedzinie komunikacji międzykulturowej, tłumaczeń ustnych i pisemnych w służbie publicznej. Program studiów jest kierowany do osób zainteresowanych pracą w placówkach służby publicznej i wykonywaniem tłumaczeń ustnych dla zakładów opieki zdrowotnej lub wymiaru sprawiedliwości. Obejmuje on zajęcia praktyczne na temat mediacji kulturowej i korzystania z technologii tłumaczenia ustnego.

Uniwersytet w Leeds (Zjednoczone Królestwo): Ośrodek Studiów Tłumaczeń Pisemnych oferuje moduł z zakresu tłumaczeń ustnych w służbie publicznej w ramach programu z zakresu tłumaczeń konferencyjnych. Słuchacze mogą zdobyć praktyczne umiejętności i wiedzę teoretyczną w zakresie tłumaczeń ustnych dla wymiaru sprawiedliwości, zakładów opieki medycznej lub władz lokalnych. Szczególny nacisk kładzie się na praktyczne zastosowanie umiejętności, dlatego w programie przewidziano m.in. odgrywanie ról i ćwiczenia oparte na scenariuszach z wykorzystaniem autentycznych materiałów.

Wymienione programy uniwersyteckie są dowodem na to, że w coraz większym stopniu dostrzega się znaczenie kształcenia zawodowego w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej. Przywiązuje się również dużą wagę do standardów zawodowych odpowiadających szczególnym wyzwaniom związanym z pracą w wielojęzycznym i wielokulturowym środowisku.

Oddolne inicjatywy w zakresie kursów dla tłumaczy ustnych w służbie publicznej

Kursy dla tłumaczy ustnych w służbie publicznej organizowane są również poza murami uczelni wyższych. W całej UE organizacje społeczności lokalnych i organizacje pozarządowe oferują kursy umożliwiające mieszkańcom zdobycie umiejętności w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej. Związane jest to przede wszystkim z potrzebami migrantów i uchodźców. Są to krótkie kursy lub warsztaty kierowane do osób dwujęzycznych, które chcą udoskonalić swoje umiejętności tłumaczenia ustnego na potrzeby świadczenia usług zdrowotnych, społecznych i prawnych. Programy te często są uzupełnieniem kształcenia formalnego i zaspokajają najpilniejsze potrzeby społeczności.

Organizatorzy konferencji InDialog i Critical Link zwracają uwagę na to, że potrzebne są lokalne kursy dla tłumaczy ustnych w takich dziedzinach jak opieka zdrowotna, edukacja i systemy prawne. Konferencje te uwzględniają różnorodność praktyk w zakresie tłumaczenia ustnego w służbie publicznej i nagłaśniają regionalne inicjatywy kierowane do tłumaczy pisemnych i ustnych.

Więcej informacji na temat minimalnych wymogów i zaleceń dotyczących podstawowych kompetencji, jakie uzyskać mogą słuchacze programów z dziedziny tłumaczenia ustnego w służbie publicznej, można znaleźć na stronie poświęconej normom, przepisom i etyce.

Elastyczne i włączające modele szkoleniowe

Programy szkoleniowe w zakresie tłumaczenia ustnego w służbie publicznej mogą się znacznie różnić pod względem formatu i dostępności. Mogą to być krótkie kursy intensywne bądź programy w niepełnym wymiarze godzin. Oferta szkoleniowa ma charakter włączający i jest dostosowana do oczekiwań osób z różnych środowisk, pragnących związać swoją przyszłość z tłumaczeniami ustnymi. Dostępność takich szkoleń pokazuje, jak bardzo wzrasta świadomość kluczowej roli, jaką tłumaczenia ustne w instytucjach publicznych odgrywają we wzmacnianiu spójności społecznej i zapewnianiu równego dostępu do usług publicznych.

Na przykład Chartered Institute of Linguists w Wielkiej Brytanii oferuje dyplom w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej – poziom 6 (DPSI). Dyplom potwierdza nabycie kwalifikacji uznawanych w całym kraju. Program nauczania jest dostępny w internecie i ma na celu przygotowanie słuchaczy do wykonywania tłumaczeń ustnych dla wymiaru sprawiedliwości, zakładów opieki medycznej lub władz lokalnych.

Instytucje takie jak Herts Interpreting & Translation Services (HITS) oferują kursy przygotowujące do egzaminu DPSI. Często są to kursy online, dzięki czemu są one dostępne dla szerokiego i zróżnicowanego kręgu odbiorców.

HITS zapewnia praktyczne szkolenia ukierunkowane na doskonalenie umiejętności, aby dobrze przygotować tłumaczy ustnych do wymogów pracy w służbie publicznej. Jest to zgodne z rosnącą tendencją polegającą na stosowaniu elastycznych modeli szkoleniowych, tak aby uwzględniać potrzeby słuchaczy z różnych lokalizacji i o różnych profilach zawodowych.

Szersze wsparcie europejskie ze strony organów przedstawicielskich w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej

Europejska sieć tłumaczeń ustnych i pisemnych w służbie publicznej (ENPSIT) odgrywa kluczową rolę w rozwoju tłumaczeń ustnych w instytucjach publicznych w Europie. ENPSIT skupia różnorodną społeczność zainteresowanych stron, w tym dostawców usług w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej, instytucje szkoleniowe, tłumaczy ustnych, tłumaczy pisemnych, pracowników pedagogicznych, osoby oceniające i naukowców z różnych krajów europejskich.

Do najważniejszych działań ENPSIT należą:

  • Rzecznictwo polityczne: ENPSIT aktywnie działa na rzecz ustanowienia spójnej polityki europejskiej i zapewnienia finansowania tłumaczeń ustnych i pisemnych w służbie publicznej. Formułuje zalecenia polityczne dla Komisji Europejskiej i prowadzi dialog z posłami do Parlamentu Europejskiego.
  • Normy i szkolenia: ENPSIT odgrywa zasadniczą rolę w opracowywaniu minimalnych norm w zakresie szkolenia i oceny w dziedzinie tłumaczeń ustnych w instytucjach publicznych. Dzięki projektom opartym na współpracy, takim jak inicjatywa UE-WEBPSI, ENPSIT pomaga tworzyć moduły szkoleń on-line i narzędzia informatyczne z myślą o poprawie jakości i dostępności usług w zakresie tłumaczenia ustnego w służbie publicznej.
  • Budowanie społeczności: ENPSIT zacieśnia kontakty między specjalistami i instytucjami zaangażowanymi w tłumaczenia ustne w służbie publicznej i tym samym promuje wymianę najlepszych praktyk, wyników badań i innowacyjnych podejść do szkolenia tłumaczy ustnych i pisemnych.

Działania ENPSIT w znacznym stopniu przyczyniają się do profesjonalizacji i normalizacji tłumaczeń ustnych w instytucjach publicznych w całej Europie. Dzięki temu tłumacze ustni i pisemni są dobrze przygotowani do odpowiadania na rozmaite potrzeby językowe odbiorców w instytucjach publicznych.

Europejskie Stowarzyszenie Tłumaczy Sądowych (EULITA) jest ważną organizacją dążącą do podniesienia jakości tłumaczeń ustnych i pisemnych w dziedzinie prawa i do uznawania ich w całej Europie. Do stowarzyszenia EULITA należą krajowe stowarzyszenia, praktyków i instytucje akademickie zajmujące się propagowaniem norm zawodowych i szkoleń w wymiarze sprawiedliwości.

Do najważniejszych działań EULITA należą:

  • Rzecznictwo i rozwój polityki: EULITA aktywnie współpracuje z instytucjami UE w celu promowania spójnych norm i praktyk dla tłumaczy ustnych i pisemnych specjalizujących się w tłumaczeniach prawnych. Reprezentuje interesy stowarzyszeń krajowych i działa na rzecz uznawania zawodu tłumacza ustnego i pisemnego specjalizującego się w tłumaczeniach prawnych za zawód specjalistyczny.
  • Szkolenia i rozwój zawodowy: Stowarzyszenie wspiera opracowywanie specjalistycznych programów szkoleniowych i zasobów dostosowanych do potrzeb tłumaczy ustnych i pisemnych specjalizujących się w tłumaczeniach prawnych. EULITA promuje stały rozwój zawodowy i wymianę najlepszych praktyk, prowadząc warsztaty, konferencje i projekty oparte na współpracy.
  • Normy i certyfikacja: EULITA przyczynia się do tworzenia i rozpowszechniania wytycznych i procesów certyfikacji, aby kształcić kompetentnych i wiarygodnych tłumaczy ustnych i pisemnych w dziedzinie prawa. Między innymi angażuje się w opracowywanie norm europejskich i rozpowszechnianie kodeksów postępowania etycznego.

Dzięki tym inicjatywom EULITA odgrywa kluczową rolę w rozbudowywaniu zaplecza dla tłumaczeń ustnych i pisemnych w dziedzinie prawa w Europie, poprawiając tym samym dostęp do wymiaru sprawiedliwości i chroniąc prawa obywateli w wielojęzycznych postępowaniach sądowych.

Ponadto Europejskie Centrum Języków Nowożytnych przy Radzie Europy wspiera edukację językową i rozwój zawodowy tłumaczy ustnych i pisemnych. Centrum prowadzi projekty, warsztaty i inicjatywy badawcze i tym samym zachęca do stosowania najlepszych praktyk i innowacyjnych podejść do szkoleń językowych i międzykulturowych zgodnie z celami wielu programów w zakresie tłumaczeń ustnych w służbie publicznej w UE.